Bảo tàng tự nhiên Vapriikki, Tampere: gặp gỡ muông thú Phần Lan

By

Brown bear in a spring bog diorama at Vapriikki natural history museum, Tampere
Gấu nâu Phần Lan trong mô hình đầm lầy mùa xuân, bảo tàng tự nhiên Vapriikki, Tampere
Gấu nâu băng qua đầm lầy mùa xuân

Sau triển lãm DNA cổ, mình rẽ sang khu tự nhiên của bảo tàng Vapriikki ở Tampere – và bất ngờ vì không gian ở đây được dựng như những lát cắt thiên nhiên Phần Lan thu nhỏ: đầm lầy, đồi đá nhìn ra hồ, đồng cỏ mùa hè, rừng lá rộng. Muông thú được đặt vào đúng khung cảnh sống của chúng, nên đi một vòng bảo tàng tự nhiên Vapriikki có cảm giác như đang đi bộ xuyên vùng Pirkanmaa vậy.

Gấu nâu và nai sừng tấm: những “ông lớn” của rừng Phần Lan

Đón khách là một chú gấu nâu đang sải bước trên đầm lầy, quanh chân còn vương những mảng tuyết tan – khung cảnh đầu xuân, đúng lúc gấu vừa rời hang sau mùa ngủ đông. Gấu nâu thường được gọi là loài vật biểu tượng của Phần Lan, và đứng gần mới thấy nó to lớn đến mức nào.

Nai sừng tấm đực trên đồi đá nhìn ra hồ Phần Lan, bảo tàng Vapriikki
Nai sừng tấm đực bên hồ

Ngay gần đó, một con nai sừng tấm đực với cặp sừng xòe rộng đứng trên tảng đá granite, phía sau là bức tranh hồ nước xanh lấm tấm đảo nhỏ – khung cảnh “rất Phần Lan” mà ai từng đi Tampere chắc sẽ nhận ra. Nai sừng tấm là loài lớn nhất trong họ hươu nai; ngoài đời, bạn dễ gặp biển báo cảnh giác nai trên đường cao tốc hơn là gặp chính chúng.

Hai chú hươu con có đốm trắng nằm trên cỏ mùa hè, bảo tàng Vapriikki
Hai chú hươu con trên đồng cỏ mùa hè

Góc dễ thương nhất: hai chú hươu con lưng lấm tấm đốm trắng nằm cuộn trên cỏ khô, nền là đồng hoa mùa hè. Những đốm trắng giúp hươu con ẩn mình giữa ánh nắng lốm đốm, trong lúc mẹ đi kiếm ăn gần đó. Nếu tình cờ gặp hươu con nằm một mình trong cỏ, đừng “giải cứu” nó nhé – thường mẹ nó không ở xa đâu.

Đầm lầy, bờ hồ và đêm hè: động vật Phần Lan tận mắt

Diệc xám rình mồi giữa lau sậy, phía xa là thành phố, bảo tàng Vapriikki
Diệc xám giữa lau sậy

Mô hình mình thích nhất về mặt dàn dựng: một con diệc xám rón rén giữa lau sậy, mặt nước được làm như một lớp kính gợn sóng, và bên dưới là mặt cắt bùn đất – để ý kỹ sẽ thấy một con cá ẩn dưới nước. Phía chân trời là những tòa nhà thành phố, nhắc rằng thiên nhiên và đô thị ở Tampere nằm sát nhau hơn mình tưởng.

Mòng biển đứng trên tảng đá bên hồ, bên dưới là mặt cắt nước có cá rô, bảo tàng Vapriikki
Mòng biển trên bờ hồ, cá rô dưới mặt nước

Ngay cạnh đó là một mô hình “bờ hồ” theo kiểu bổ đôi: phía trên, một chú mòng biển đứng trên tảng đá giữa lau sậy và lá súng; phía dưới mặt nước, những chú cá rô sọc vằn lượn quanh chân đá. Tampere nằm kẹp giữa hai hồ lớn, nên cảnh này chẳng khác gì một buổi chiều đi dạo ven hồ trong thành phố – chỉ khác là ở đây bạn được “nhìn xuyên” xuống nước.

Mô hình rừng lá rộng có cáo mẹ và cáo con bên suối, bảo tàng Vapriikki
Cáo mẹ và cáo con trong rừng lá rộng

Một ô kính lớn tái hiện khu rừng lá rộng bên suối: thân bạch dương, dương xỉ, đá phủ rêu. Cáo mẹ nằm phơi mình trên tảng đá, cáo con lúi húi ngay bên dưới. Ánh sáng ở đây khá tối, nên hãy đứng một lúc cho mắt quen – càng nhìn càng phát hiện thêm chim chóc ẩn trong cành lá.

Tủ trưng bày Đêm hè với cú, sóc bay, chồn thông, cáo đỏ và nhím, bảo tàng Vapriikki
Tủ “Kesäyö – Đêm hè”

Tủ Kesäyö – Đêm hè gom lại những cư dân hoạt động khi đêm hè Bắc Âu chẳng bao giờ tối hẳn: cú rừng, cú tai dài, cú lùn nhỏ xíu, sóc bay liito-orava (loài được bảo vệ ở Phần Lan), chim cu đêm, gà nước ruisrääkkä nổi tiếng với tiếng kêu khàn khàn trên đồng, chồn thông, cáo đỏ, nhím và cả một chú cóc. Bảng tên có tiếng Phần Lan, tên khoa học và tiếng Anh – tiện cho ai muốn học tên con vật bằng tiếng Phần Lan.

Hộp tiêu bản bướm Phần Lan với bướm phượng, bướm công và bướm đô đốc, bảo tàng Vapriikki
Bướm Phần Lan

Đừng bỏ qua hộp tiêu bản bướm treo trên tường: gần bốn chục loài bướm Phần Lan, mỗi con kèm tên tiếng Phần Lan và tên khoa học. Nổi bật nhất là bướm phượng vàng ritariperhonen (Papilio machaon) – loài bướm lớn và sặc sỡ bậc nhất ở Phần Lan – cùng bướm công neitoperhonen với “mắt” tròn trên cánh, bướm đô đốc amiraali viền cam, và bướm vàng chanh sitruunaperhonen, thường là một trong những loài bay sớm nhất mỗi mùa xuân. Hè ở Phần Lan ngắn nhưng các đồng cỏ hoa dại thì rộn ràng bướm.

Đoán xem: con gì “không mặc áo”?

Tủ xương động vật vùng Pirkanmaa với thiên nga và sói xám, bảo tàng Vapriikki
Tủ xương động vật vùng Pirkanmaa

Câu đố vui ở tủ xương: động vật có xương sống thường được nhận ra nhờ màu lông hoặc bộ lông vũ – vậy bạn có nhận ra các con vật vùng Pirkanmaa khi chúng “không mặc áo” không? Dễ đoán nhất là thiên nga với chiếc cổ cong dài ngoằng và con sói xám chiếm gần hết tủ. Thử đoán trước rồi mới cúi xuống đọc bảng tên – trẻ con rất mê trò này.

Một chút “wow” cuối hành trình. Khu khoáng vật bên cạnh có bảng thông tin kể về hốc thạch anh tím lớn nhất thế giới, tìm thấy ở Uruguay: dài 6 mét, nặng hơn 20 tấn, phủ kín tinh thể tím bên trong và được ước tính đã 120 triệu năm tuổi. Bên cạnh có mã QR để đọc thêm.

Mẹo tham quan

  • Địa chỉ: Bảo tàng Vapriikki, Alaverstaanraitti 5, Tampere – đi bộ từ trung tâm thành phố là tới.
  • Vé & giờ mở cửa: kiểm tra trên vapriikki.fi trước khi đi. Một vé vào được cả các triển lãm khác trong Vapriikki.
  • Đi cùng trẻ em: các mô hình và trò đoán bộ xương rất hợp với các bé.
  • Chụp ảnh: phòng trưng bày khá tối, nhớ tắt đèn flash.

Lên kế hoạch cho chuyến đi Tampere

© Mythstrip. Toàn bộ ảnh trong bài do mình tự chụp. Vui lòng không sao chép hay sử dụng lại dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản.

2 phản hồi cho “Bảo tàng tự nhiên Vapriikki, Tampere: gặp gỡ muông thú Phần Lan”

  1. […] Bảo tàng tự nhiên Vapriikki: gặp gỡ muông thú Phần Lan […]

  2. […] Bảo tàng tự nhiên Vapriikki: gặp gỡ muông thú Phần Lan […]

Để lại một bình luận

Khám phá thêm từ mythstrip

Đăng ký ngay để tiếp tục đọc và truy cập kho lưu trữ đầy đủ.

Tiếp tục đọc